Typ Nederlands, lees Urkers. Dat is Vertaol.nl: een gratis vertaler voor de Urker taol, die ik zelf met AI bouwde.
Ik kom van Urk, maar ik woon in Kampen. En ik mis de Urker taol. Op Urk praat bijna iedereen Urkers. Schrijven is een ander verhaal: veel mensen verstaan het prima, maar een appje in het Urkers tikken vinden ze lastig.
Daar is Vertaol voor. Hieronder lees je kort hoe ik het bouwde, zonder technisch te worden. En wat het tot nu toe opleverde.
Eerst een handleiding, dan pas een website
Ik begon niet met een website. Ik begon met een handleiding voor Claude, het taalmodel van Anthropic. Zo’n handleiding heet bij Claude een skill.
In die skill staat hoe je Urkers schrijft volgens de schrijfwijzer van Stichting Urker Taol. Dus zonder h, en met sk in plaats van sch. Er zit een woordenlijst in met honderden woorden, plus de grammatica. Alles komt uit openbare bronnen, van de stichting tot een dialectboek uit 1874.
Pas toen Claude daarmee echt Urkers schreef, maakte ik er een website van. Eerst een plan en een ontwerp, met een logo naar mijn eigen schets. Daarna de bouw: Claude schreef de code, ik testte en keurde goed.
Typ je nu iets op Vertaol, dan gaat je tekst naar Claude. Samen met de skill en de woorden uit de woordenlijst die in jouw tekst staan. Binnen een paar seconden staat er Urkers. Die kopieer je, of je deelt hem meteen via WhatsApp.
Testen tot het klopt
Een vertaling die bijna goed is, is voor een Urker fout. Daarom heb ik veel getest.
Eerst liet ik verschillende AI-modellen dezelfde veertig teksten vertalen. Het model met de minste fouten won. Daarna volgden verbeterrondes. Aparte AI-controleurs beoordeelden de vertalingen blind: ze wisten niet welke versie welke tekst had gemaakt.
Fouten die steeds terugkwamen, kregen een vaste oplossing. Met is in het Urkers mit, en en is in. Waar de bronnen het oneens waren, hakte ik zelf de knoop door.
Toch is Vertaol niet foutloos. Het staat in bèta. Daarom zit er onder elke vertaling een knop: Verbeter. Zie je een fout, dan typ je hoe het wel moet. Ik kijk elke verbetering eerst na. Pas daarna komt hij in de woordenlijst.
In oktober kreeg ik van Stichting Urker Taol haar Spreekwoordenboek Urk en een paar woordenlijsten. Daar komen nu veel woorden uit, zoals die uit de visserij. En de spreekwoorden in de kennistest. Vertaol is geen uitgave van de stichting, maar met hun bronnen wordt het wel beter.
Gratis, en dat blijft zo
Elke nieuwe vertaling kost een beetje geld: ongeveer een halve cent. Daarom kan iedereen drie nieuwe vertalingen per dag doen. Een tekst die al eens vertaald is, komt uit het geheugen en telt niet mee.
Een account heb je niet nodig, en er staan geen advertenties op. Wie wil, steunt Vertaol met 3 euro per maand of een losse gift. Dat geld gaat naar de kosten om de site in de lucht te houden.
Een quiz erbij: de kennistest
Naast de vertaler bouwde ik een kennistest. Drie quizzen van tien vragen, van beginner tot Urker spreekwoorden. Je score kun je delen via WhatsApp of Facebook.
Wat het opleverde
Tot nu toe zijn er honderden vertalingen gemaakt. De kennistest is duizenden keren gedaan.
Er wordt dus veel vaker getest dan vertaald. Deels komt dat door de daglimiet. Maar ik denk dat er meer speelt: mensen willen laten zien hoe goed ze hun eigen taol kennen.
Als marketeer vind ik dat de mooiste les. De vertaler is de reden dat Vertaol bestaat. Maar de quiz wordt het meest gebruikt.
Wat ik meeneem
Begin bij de kennis, niet bij de tool. Een goede handleiding voor AI is het halve werk. De rest is testen, en een mens die meekijkt.
Probeer het zelf op vertaol.nl, of doe de Urker kennistest.
Zit jij met een vakgebied of een niche waar zo’n AI-tool voor zou moeten bestaan? Lees hoe ik AI en automatisering inzet voor marketing. Of plan een koffie, dan denk ik met je mee.
